TÜRK HALI VE KİLİMLERİNDE NAZARLIK DESENLERİ

İslamiyet’ten önce Türk inançlarında nazara inanılırdı ve bu kötü etkiden korunmak için İçinde dinsel veya büyüleyici bir gücün saklı olduğu sanılan; Taşıyanı, takanı veya sahip olanı bu zararlı etkilerden koruyan yazılı kâğıt ve nesnelere nazarlık, muska adı verilmiştir.

0
144
Kilimin dili

Hits: 14

geometrik göz figürü
geometrik göz figürü

İslamiyet’ten önce Türk inançlarında nazara inanılırdı ve bu kötü etkiden korunmak için İçinde dinsel veya büyüleyici bir gücün saklı olduğu sanılan; Taşıyanı, takanı veya sahip olanı bu zararlı etkilerden koruyan yazılı kâğıt ve nesnelere nazarlık, muska adı verilmiştir.

nazarlık
nazarlık

Eski Türk kültüründe yaygın olarak nazarın etkilerinden birtakım nesnelerin kullanımı yaygındı. Kurt boncuğu ve kurt gözü, kartal pençesi, sarı kehribar, yılan kemiği veya kabuğu, kurt kemiği, balık kuyruğu küçük mavi boncuktan yapılan kertenkele, el şekli, at nalı, boynuz, eski süpürge parçası, sarımsak, yumurta kabuğu, salyangoz, kertenkele kuyruğu, kaplumbağa kabuğu, üzerlik, darı taneleri, karanfil, çörek otu, köpek tüyü, yarasa bu nesnelere verilecek örneklerdir.İslamiyeti kabul ile birlikte yazılı ayetlerin konduğu muhafazaya muskalık nazara karşı yazılmış olan yazılara da Muska adı verilmiştir.

 

Muska nazarlık deseni
Muska nazarlık deseni

Yine Gökoğuz Türklerinde de durum farklı değildir Nazardan korunmak için muska takarlar. Muska haçla beraber takılır. Ayrıca şapka ve gömleğe de dikilir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da nazarlıklar bazen özellikle görünen yerlere; çocuğun omzuna beşiğin üzerine, atın boynuna, binanın üzerine, bazen görünmeyen yerlere, boyuna, gömleğin içine konur, asılır ve dikilir.

Nazarlık
Nazarlık

İslamiyet öncesi Türklerde Bakışın zararlarından korun mak için Göktanrı inancına göre göğü rengi kutsal sayılarak bu zararlı bakışlar dan koruyacağı inancından hareketle Türk toplulukların da nazar boncuğu ortasında göz simgesiyle birlikte kullanılmıştır. Tarihteki Türk topluluklarında Nazar bon cuğu, munçuk, moncuk, monşak, monçak, mon çok, muyınçak kelimeleri ile değişik lehçelerde ifade edilmiştir. Türk Halı ve kilimlerinde kem göze karşı göz motifleri üçgenin yanında kare, eşkenar dörtgen,  dikdörtgen, haç, yıldız şekillerinin geometrik uygulamalarla ifade edilmiştir. Tüm bu ifadelerin görüldüğü halı ve kilimler evlere serildiğinde kem bakışları bertaraf edeceğine inanılmıştır.

CEVAP VER


*

WordPress Anti-Spam by WP-SpamShield